Uncategorized

Gelin Kategori Ağacı Dikelim…

Yazar: Cuma Nisan 14, 2017 Yorum Yok

Merhaba tekrar,

Bugün pek çoğunuz için beklenmedik bir tehlike olan “Kategori” ile ilgili yazıyor olacağım.

Ama öncesinde içine düşmüş olduğum Game of Thrones hastalığı hakkında biraz bahsetmek istiyorum. Aman, siz siz olun, bu diziye başlamadan önce çeşitli ön yargılar beslemeyin diziye karşı – Lord of the Rings çakması bir dizi gibi gelmişti bana. Duvara tosladım mı? Evet hem de fena… En son yazımdan beri sanırsam 3 sezon (30 bölüm) bitirmiş olabilirim. Bugün veya yarın kalan 8 bölümü de bitip, 20 günde 6 sezonu tamamlamış ve 7. sezonu bekleyen beyin hücreleri dondurulmuş milyonlar arasında yerimi almış olacağım.

Neyse çok uzatmayacağım…. Dizi’nin en önemli cümlesi olan “Winter is Coming’‘i yaklaşan tehlike olan kategori yönetimi için kullanabiliriz.

Kategori yapısı nedir?

Bir süpermarkete girdiğinizi düşünün ve pirinç almak istiyorsunuz. Gitmeniz gereken reyon bakliyat reyonudur diye tahmin ediyorum. Ancak süpermarket yönetimi pirinçleri atıştırmalık çerezlerin arasına koymuş…

’’Ne alaka?” demeyin… Kategori yönetimi tüketicilerin tüketim alışkanlıkları ile satınalma alışkanlıklarının tam kesiştiği noktada yer alıyor. Bu yüzden süpermarketlerin tüketiciye sundukları alışveriş rotaları doğrudan sepetinizi doldurtmaya yöneliktir. Hayatımıza yeni yeni girmeye başlayan bazı ürünlerin alışık olduğumuz kategori ağacında yer bulmakta zorlandığını görüyorum. Mesela konserve et suyu… Evet bu ürün nerede durmalı? Konserve ürünler arasında mı? Kasap reyonunda mı? Yoksa et suyunun en çok kullanıldığı sebze ürünlerine yakın bir alanda mı? Bu arada konserve et suyunu bilerek örnek gösterdim çünkü bu ürünü her üç alana da koyabilirsiniz. Biraz daha derinleştirelim isterseniz soruyu… Organik yemekler? Organik temizlik malzemeleri? Organik bir reçeli hangi reyona koymanız lazım?

Bu örneklerin ve ürünlerin sonu yok bu arada. Zaten bu problemin geçerli bir cevabı da yok. Bu tamamen tüketim alışkanlığı ile satınalma alışkanlığı ile bağlantılı.

Şimdi bu konuyu online platformda tartışmaya çalışalım. Evet popüler alışveriş sitelerine girdiğiniz zaman ürünlerin de benzer bir kategori yapısı altında sıralandığını görebilirsiniz. Demek bu kategori ağacı sadece fiziksel dünyaya özgü bir şey değil. Devam edelim…

Hepsiburada.com’a girdiniz ve yeni doğan çocuğunuz için bir cilt kremi satın almak istediniz. Bu ürünü nereden bulabilirsiniz? Kozmetik kategorisi altında mı? Anne/Bebek kategorisinde mi? Yoksa ikisinde mi? Hiçbirinde mi? Son seçeneği dikkatinizi dağıtmak için yazdım 🙂 Şaka bir yana… Her ürün bir kategoriye ait olması lazım. Yeni ürünlerin, outlet ürünlerin, kullanılmış, hasarlı, hatalı ürünlerin bile. Peki bebek cilt kremini ne yapacağız? Bu sorunun tek bir cevabı yok. “Her yiğidin yoğurt yiyişi ayrıdır” cevabı en uygundur. İsterseniz iki ayrı kategori altına da koyabilirsiniz. Unutmayın, burası sanal bir ortam ve data’nın size bir maliyeti yok. Ürününüzü birçok yerde ve kategori altında gösterebilirsiniz… Saçma olmadığı sürece tabii ki.

Amerika’da ve Türkiye’de bir süpermarkete girdiğiniz zaman sizi bekleyen reyonlar aynı değildir. Bu her kültürün ve alışkanlıkların yansımasından oluşmuş olup satınalma sürecinizi en yüksek verimlilikle tamamlamanız için tasarlanmıştır. Sanal ortamda da işler pek farklı değil. Ancak şunu kabul edelim Türkiye’de ve dünyada birçok ülkede sanal ortam çoğunlukla tüketicilerin fiyat karşılaştırma ve “ucuz” alışveriş peşinde koştuğu bir ortamdır. Bu da ne yazık ki pazarlama anlayışımızı biraz etkiliyor: “Ucuz olsun yeter….”.  Fiyat ile pazarı domine edebilirsiniz… Bu en kolay savaşma metodudur. Ancak fiyat her şey değildir bu güzel dünyada. Bir sonraki yazımı fiyatlama stratejisi üzerine yazayım bu durumda.

Tekrar bebek cilt kremine geleyim. Söz konusu cilt kremini amazon.com‘da Kozmetik kategorisi altında bulabilirken, hepsiburada.com‘da ise bu ürün Anne/Bebek kategorisi altında kendine yer bulmuş.

Değişik platformlarda ürünlerinizi açmaya başladığınızda sizi en çok yoracak olan konuların başında bu kategori eşleştirmesi gelecektir. Her ürünü değişik platformda açmaya başlayacağınız zaman göreceksiniz her platformun kategori ağacı farklı. Bazı platformlar bazı kategorilerde çok derinleşmeye gitmezken başkaları ise ilgili kategoride cinsiyet ayrımına kadar gidebilmiştir. Bununla nasıl baş edilir? Bununla baş edemezsiniz… Manuel olarak bu süreci götüreceksiniz.

Peki “XML ile gelen ürünleri nasıl yapacağız?” gelen sorular için toplu işlem yapılabiliyor ama kategori bazında eşleştirme yapmak lazım. Bu da kolay bir iş değil. Çoğunlukla ilgili platformda çalışan IT’cinin insafına kalmış olabilirsiniz. Sonuçta ürününüzü sizden daha iyi bilen biri yok ve bu değerli kararı başkasına yaptırmak üzerinden iş atmaktan öte ticaretinizi olumsuz etkileyen bir hareket olacaktır.

Peki biz ne yapıyor olacağız? Evet Dopigo’nun vereceği en kolay özelliklerden biri sizin bu süreci en kolay şekilde yönetmeniz olacaktır. Kategori ayarlarını yaparken ise mevcut kayıtlı kategori eşleştirme ayarlarını göreceksiniz. Sizi ilgilendiren kategorileri ve bizim önerilerimizi görebileceğiniz ve kolay bir şekilde otomatik eşleştirebileceğiniz bir yapı kuruyor olacağız. Bu süreci size en kolay ve bir sefere uygun bir şekilde yapıyor olacağız. Dışarıdan alacağınız XML entegrasyonlarında da benzer bir yapı kuruyor olacağız ve yaptığınız her ayar bir kere mahsus bir şekilde ürünlerinizi ilgili kanallardaki kategoriler ile eşleştiriyor olacağız.

Ayrıca ürünlerinizi etiketleyebileceğiniz bir yapı kuruyoruz. Bir ürünün kategorisi Anne/Bebek olabilir ancak 4 aylığa kadar olan çocuklar için bir üründür örnek veriyorum. İşte bu ürünleri etiketleyip daha kolay takip edebilirsiniz. Hatta kendi e-ticaret platformunuzda satışa sunarsanız etiketler sayesinde çapraz satış ve kolay listeleme şansı bulabilirsiniz. Etiketleme bence kategori kadar önemli bir ürün “Attribute’’ü. Dopigo’da ürün etikletme hali hazırda hayatta ve raporlamalarda inanılmaz işe yarıyor. Mesela ’’Kış 2017” ürünlerini listeleyebilirsiniz kategorilerden bağımsız olarak. Tüm “Kırmızı” ürünleri görmek istiyorum derseniz hemen elinizin altında.

Dopigo ile hayatınızı kolaylaştıracak ve sadece satışlara konsantre olabileceğiniz bir platform kurmayı hayal ediyoruz.

Bir sonraki yazım doğru fiyatlandırma ile ilgili olacak.

Bu arada yandaki anketi doldurursanız çok sevinirim. Yazıları nasıl bulduğunuzu merak ediyorum açıkcası…

Hepinize sevgiler.

M. Engin Şatana